|
Siyâset adamı, yazar. 1870 yılında İstanbul’da doğdu.
Soğukçeşme Askerî Rüştiyesinde ilköğrenimini, Mülkiye Mektebini, İzmir
İngiliz Ticâret Mektebini bitirdi. Kendi kendini yetiştirdi. Arapça, Farsça,
İngilizce, Fransızca, Lâtince ile Grekçe yâni Rumca'yı öğrendi. Zirâat tahsili
için Almanya’ya gitti. Dönüşünde, Aydın vilâyeti Muhâsebe Kaleminde, İstanbul
Mâliye Nezâreti Mektûbî Kaleminde ve Hâriciye Nezâretinde memurluklarda bulundu.
Dârüşşafaka Lisesinde astronomi öğretmenliği yaptı. Bir sene Manisa’daki
çiftliklerine çekilerek çiftçilikle uğraştı. 1908'de Meşrûtiyet'ten sonra Tevfik
Fikret ve Hüseyin Câhid ile Tanin Gazetesi’ni çıkardı. Samsun, Selânik
mutasarrıflıklarında, Halep vâliliğinde, İstanbul Şehreminliğinde, vâli
vekilliğinde, Selânik vâliliğinde çalıştı. 1912’de Meclis-i Mebusân’a Manisa
mebûsu olarak girdi. İttihatçılar tarafından tekrar Selânik vâliliğine
gönderildi (1912). Rumeli Balkan Harbi ile kaybedilince, İttihatçılarla arası
açıldı ve Beyrut’a gitti (1914). Büyük Türk Lügati’ni hazırlamaya başladı.
Sûriye’nin Osmanlı İmparatorluğundan ayrılması üzerine, yerliler tarafından
Beyrut vâliliği teklif edildi. Fakat kabul etmedi. İstanbul’a gelerek yeniden
siyâsî mücâdeleye başladı. Mütârekede Meclis-i Mebûsan’a Aydın mebûsu olarak
girdi ve ikinci başkan oldu.
İşgâl kuvvetlerince meclisin dağıtılması üzerine, aynı sene, Tevfik Paşa
kabinesinde Ticâret, Zirâat ve Evkaf nâzırlıklarında bulundu. Ankara hükümeti
ile olan anlaşmazlığı çözmek için Müşir Ahmet İzzet Paşa başkanlığındaki heyette
bulundu. Bilecik mülâkâtında uzlaşmanın imkânsız olduğunu görerek istifâ
etti.
Ticâretle uğraşmaya başladı. Son yıllarını Beylerbeyi’ndeki yalısında
geçirdi. Hava değişimi için gittiği Tarsus’ta öldü. Nâşı İstanbul’a getirilerek
Küplüce Mezarlığına gömüldü (1934).
Ölümünden iki yıl önce değerli kütüphânesini Üsküdar’da bulunan Selim Ağa
Kütüphânesine bağışladı. Dînî eserlerinde Şeyh Muhsin-i Fânî takma adını
kullandı. Altmışa yakın eseri vardır.
Hak ve Hakikat, Felâha Doğru, İstikbâle Doğru, İslâm’ın Avrupa’ya Son Sözü,
Yirminci Asırda İslâmiyet, Arnavutlar Ne Yaptı? Çar Nikola’ya Açık Mektup, 10
Temmuz İnkılâbı ve Netâyici, Nüzûl, Beyân, Târih Hâtıraları, Büyük Türk Lügati,
İnsan Hakları Beyannâmesinin İslâm Hukûkuna Göre Îzâhı, eserlerinin belli
başlılarıdır.
[ Geri Dön |
Okunma: 339İçeriği Yazdır | İçeriği Tavsiye Et ] |