|
Devrinin büyük gazetecisi. İkinci Abdülhamid Han zamanında yazdığı romanlar ve
yazılarla ün kazanmıştır. Ahmed Mithat Efendi 1844 yılında İstanbul’un Tophane
semtinde doğdu. Babasını 5-6 yaşlarındayken kaybetti. Çocukluğu ve gençliği
sıkıntılar içinde geçti. Bir ara Mısır Çarşısında aktar çıraklığı da yapan Ahmed
Midhat Efendi, Taşhane’deki Sıbyan Mektebinde ve bir müddet de Rüşdiyede okudu.
Rüşdiyeyi Niş’te tamamladı.
Ağabeyi ile Tuna vilayetine gelen Ahmed Midhat Efendi, Rusçuk’ta Vilayet
Tercüme Dairesine girdi. Bu görevindeyken kendi gayreti ile Fransızca öğrendi.
Midhat Paşa tarafından vilayette çıkarılan Tuna Gazetesinin başyazarlığına
getirildi. Bu gazetede kendini yetiştiren Ahmed Midhat Efendi, Irak’ta bulunduğu
sırada da Zevra Gazetesini kurdu. Bu gazetede iki yıl çalıştı.
İstanbul’a döndükten sonra Ceride-i Askeriyye Gazetesinin başyazarlığını
yaptı. Bir yandan evinde kurduğu matbaasında bastığı Dağarcık adlı dergide
yazılarını yayınlamaktaydı. Bu dergide çıkan bir yazısından dolayı Namık Kemal
ve Ebüzziya Tevfik ile birlikte Rodos’a gönderildi. 1876 yılında İstanbul’a
dönen Ahmed Midhat tekrar gazeteciliğe başladı.
Üss-i İnkılab adlı eseri ile Sultan İkinci Abdülhamid Hanın takdirlerini
kazandı ve Matbaa-i Amirenin ve Takvim-i Vekayi Gazetesinin müdürlüklerine
getirildi. Ona en büyük ün sağlayan çalışması 1878 yılında yayınlamaya başladığı
Tercüman-ı Hakikat Gazetesidir.
1888’de Stockholm’de toplanan şarkiyatçılar kongresinde Türkiye’yi temsil
etti. Bu görev dolayısıyla gittiği Avrupa’da üç ay kadar kalarak Avrupa’yı
dolaştı. Görüp incelediklerini Avrupa’da bir Cevelan adındaki kitabında
anlatmıştır.
1908 yılında İstanbul Darülfünunu Tarih Muallimliğine tayin edildi. Burada
bir süre pedagoji okuttu. Tekrar yazı yazmak istediyse de, zamanın değişmesine
ayak uyduramadığından yazamadı. 28 Aralık 1912’de nöbetçi olduğu okulda kalp
sektesinden öldü.
Ahmed Midhat Efendinin yazıları belli bir alan içinde kalmamıştır. Nesir
çeşitleri olan hikaye, roman, seyahat, hatıra ve tiyatro dallarında bir çok yazı
yazmış ve eserler vermiştir. Ayrıca tarih, felsefe, din, biyoloji, coğrafya,
astronomi, fizik, iktisat alanında da bir çok eser ve tercümeleri vardır.
Edebiyatımıza iki yüze yakın eser kazandırmıştır.
İlk roman ve hikaye yazarlarımızdan olan Ahmed Midhat Efendi, bu iki tür
arasında pek ayrılık gözetmemiştir. Aynı zamanda halk romancısı olarak da isim
yapan Ahmed Midhat, İlkokul seviyesindeki bir çoğunluğa hitab etmiştir.
Romanlarını, ilgi çekici, ders verici ve eğlendirici özellikte olmasına dikkat
ederek yazmış, yer yer kendisini ortaya koyarak öğütler vermiştir. Romanlarında
geçen olayları daha çok kendi zamanından seçmiştir. Bununla beraber tarihi ve
gelenekle ilgili romanları da vardır.
Eserlerinden bazıları: Parlamento Rezaletleri (Bu eseriyle Genç Osmanlılara
cephe almıştır.), Hasan Mellah (1874), Hüseyin Fellah (1875), Pariste Bir Türk
(1876), Üss-i İnkılab (1877), Henüz On Yedi Yaşında (1880), Dürdane Hanım
(1884), Gönüllü (1898), Jön Türk (1910).
[ Geri Dön |
Okunma: 452İçeriği Yazdır | İçeriği Tavsiye Et ] |