|
Barzanî'nin Kerkük'ü ziyareti sırasında, Kürtlerin şehre yaptığı planlı ve organize edilmiş taşkınlıkları, aslında düşmanlık duygularının kabarmasına yol açmıştı. Bu yüzden Barzanî, korkunç anlar yaşayan şehirden polis ve askerî jandarma himayesinde çıkarılmıştı. Kerkük'teki Türk halkının Kürtlere karşı kabaran duyguları ve genel olarak Irak'ta Kürt konusuna gösterilen soğuk yaklaşımlar, Kürtleri komünistlerle işbirliği yapmaya ve komünist ideolojinin ağlarına düşmeğe sevk etmişti.
Irak'ta komünistlere karşı ilk büyük tepki, 8 Mart 1959 tarihinde Musul'da Albay Abdulvahap Şevvaf tarafından bir ayaklanma biçiminde ortaya çıktı. Kasım'a karşı başlatılan bu ayaklanma üzerine, Bağdat yönetiminin emriyle Musul garnizonu havadan bombardıman edildi. Bu saldırının başarısızlıkla sonuçlanması karşısında Komünistler ağır silahlarla milliyetçilere saldırıya geçtiler. Musul'da dört gün kanlı çarpışmalar meydana geldi ve komünistler acımasızca bir soy kırımı uyguladı. Kasım'a karşı büyük bir isyan niteliğinde olan bu hareket feci bir şekilde bastırıldı. Musul'da yüzlerce masum insan öldürüldü. Darbeden sorumlu tutulanlar, yargılanarak hemen idam edildi. Komünistler, bu isyanı çok kanlı biçimde bastırdıktan sonra, taşkınlıklarını büyük ölçüde arttırmağa devam ettiler. Bu arada anti-komünist olan Kerkük'teki 2'nci Tümen Komutanı General Nazım Tabakçalı, Şevvaf'ın darbe girişimine katkıda bulunmak suçu ile görevden alınarak yargılandı ve daha sonra idam edildi. Yerine aşırı komünist subaylardan olan Davud el-Cenabî, 2'nci Tümen Komutanlığına atandı.
Davud el-Cenabî'nin 2nci Tümen Komutanlığı görevine başlamasından sonra, Kerkük'te ilk sayısı 23 Eylül 1958 tarihinde çıkmış bulunan Beşir Gazetesi'nin yayın kadrosu baskı altına alındı. türkçe-arapça olarak yayın yapan Beşir Gazetesi'nin 26. sayısı 17 Mart 1959 Salı günü çıktı. Aynı gün gazetenin yazı işleri müdürü Mehmet Hacı İzzet tutuklandı ve İmara'ya sürgün edildi. Gazetenin yürütücüsü olan Habib Hürmüzlü de, yine aynı gün tutuklandı ve ertesi gün Bağdat'ın 300 km. güneyindeki Nasırıyye'ye sürülerek, mecburî ikamete tabi tutuldu. Bir gün sonra, yani 18 Mart 1959'da Kerkük'ün tanınmış kültür adamı ve Beşir gazetesinin başyazarı. Av. Ata Terzi başı tutuklandı ve gönderildiği Bağdat'ta askerî garnizonda hapsedildi. Aynı gün Beşir gazetesinin yayın hayatına askeri yönetimin emri ile son verildi.
Daha sonra Kerkük'teki üst düzey kadrolara komünist yanlısı yöneticiler atandı. Bunların başında uzun yıllar Moskova'da eğitim görmüş Maruf Berzenci, Kerkük Belediye Başkanlığı'na getirildi. Kerkük'te Halk Mukavemet Teşkilatının başına Ojin adlı Ermeni kökenli bir komünist atandı. Kısa süre sonra Kerkük'te Türklerden seri tutuklamalar başladı. Bazı Türk aydını da Kerkük'ten uzaklaştırılarak sürgüne gönderildi. Türk toplumu tamamen kıskaç altına alındı. Hapishaneler Türk tutuklularla doldu; Türkçe konuşmak bile yasak edildi. Türklerin can ve mal güvenlikleri ortadan kalktı. Rusya'da çeteci olarak yetiştirilmiş Kürt militanları, grup grup Irak'a taşındı ve özellikle Türklerin yoğun olarak yaşadığı Kerkük bölgesine yerleştirildi. Kasım'ın iktidarı tamamen eline geçirmesi, aslında komşu ülkeleri de tedirgin etmeğe başlamış ve endişeye sürüklemişti. Irak'ın komünist yönetime kayması, büyük çapta huzursuzluklar yaratmıştı. Bu durum, Özellikle Irak'ta yaşayan Türklerin geleceğinin kaygı verici boyutlara ulaştığını göstermeğe yetmişti. 14 Temmuz 1959 tarihine kadar Kerkük'e gizlice sokulan komünistler ve Kürt militanları silahlandırıldı. Cumhuriyetin ilanının birinci yıldönümü yaklaşırken, Kerkük'te durum buydu ve Türkler bir yandan da kutlama şenlikleri için hazırlık yapmakla meşguldü.
[ Geri Dön |
Okunma: 216İçeriği Yazdır | İçeriği Tavsiye Et ] |
Türk Tarih